*بفرمایید با توجه به اینکه در آستانه روز ملی تشکلها قرار داریم، با توجه به شرایط حساس و متفاوت کشور و اینکه بخش تولید همزمان با محدودیتهای اقتصادی، تحریمها و فضای پرتنش منطقه روبهروست، نقش تشکلهای تخصصی و بخش خصوصی را در حفظ جریان تولید، تابآوری اقتصادی و عبور از شرایط بحرانی چگونه ارزیابی میکنید؟
-در تمام شرایط، تشکلها دو نقش اساسی دارند؛ یک نقش درونسازمانی و یک نقش برونسازمانی. نقش درونسازمانی تشکلها به اعضای آنها و ارائه خدمات و ایجاد انسجام میان اعضا برمیگردد و نقش برونسازمانی نیز به ارتباط و تعامل با حوزههای مختلف حاکمیتی و دولت مربوط میشود.اما همانطور که اشاره کردید، در شرایط ویژهای که امروز کشور با آن مواجه است، طبیعتاً نقش تشکلها نیز باید متناسب با این شرایط، ویژهتر و پررنگتر شود. تشکلها باید برای این وضعیت، برنامههای ویژهای را تدوین و در ادامه، آنها را عملیاتی کنند.یکی از مهمترین نقشهایی که تشکلها در شرایط فعلی میتوانند ایفا کنند، تقویت همافزایی، همفکری، گفتوگو و مشورت میان اعضا است. تشکلها باید بتوانند اعضای خود را با توجه به موضوعات و مسائل مختلف، چه درون صنف و چه در تعامل با سایر بخشهای مرتبط، در کنار یکدیگر قرار دهند.
طبیعتاً کنار هم قرار گرفتن اعضا و ایجاد فضای همفکری و تعامل، میتواند از شکلگیری و گسترش انرژیهای منفی جلوگیری کند و در مقابل، زمینهساز ارائه راهکارهای جدید شود. در واقع، در اتاقهای فکر و جلسات هماندیشی و از طریق شکلگیری توفان فکری، راهکارهایی برای حل مسائل و بهبود شرایط میتواند مطرح و پرورش پیدا کند.
این فرآیند، هم میتواند به بهبود امور داخلی تشکل و اعضای آن کمک کند و هم زمینه را برای ارائه پیشنهادهای کارشناسی و راهکارهای عملیاتی به حاکمیت، با هدف برونرفت از شرایط موجود، فراهم سازد.
*با توجه به اینکه جایگاه استصنا فراتر از یک تشکل صنفی است و این انجمن از شبکه گستردهای از سازندگان و شرکتهای تخصصی فعال در حوزه صنعت نفت، گاز و پتروشیمی برخوردار است و ظرفیت قابلتوجهی در اختیار دارد، این ظرفیت چگونه میتواند در شرایط فعلی به افزایش امنیت و پایداری زنجیره تأمین کشور کمک کند؟ آیا زمان آن نرسیده است که نقش استصنا در تصمیمسازیهای کلان این صنعت پررنگتر شود؟
-همانطور که اشاره کردید، استصنا بهعنوان تشکلی فراتر از یک تشکل صنفی، موقعیت ویژهای دارد و به نظر میرسد که میتوان از آن بهعنوان یک ابرتشکل یاد کرد.با توجه به تنوع کالاها و همچنین گستردگی حوزههای فعالیت اعضای استصنا، این انجمن محدود به یک صنف خاص یا یک محصول مشخص نیست. بالغ بر ۱۳۰۰ قلم کالایی در این مجموعه تولید میشود و اگر گروههای مختلف صنفی و تخصصی را نیز در نظر بگیریم، استصنا میتواند حتی در حد یک کنفدراسیون نقشآفرینی کند.این نکته بسیار مهمی است و طبیعتاً خروجیهایی که از چنین تشکلی حاصل میشود، میتواند اثری فراتر از یک تشکل صنفی کوچک یا محدود به یک حوزه خاص داشته باشد.
*همانطور که اشاره کردید، آیا استصنا نباید در تصمیمسازیهای کلان صنعت نقش داشته باشد؟ بله، قطعاً باید این نقش را داشته باشد. البته استصنا در گذشته نیز در فرآیندهای تصمیمسازی نقش داشته، اما این نقش به اندازه ظرفیت و توانمندی آن نبوده است.امروز که کشور در شرایط ویژهای قرار دارد، قطعاً استصنا باید نقش پررنگتر و مؤثرتری در حوزه تصمیمسازی ایفا کند. البته صرفاً داشتن نقش و ارائه نظر یک طرف ماجراست؛ طرف دیگر، وجود گوش شنوا و تأثیرپذیر در دستگاههای تصمیمگیر است.به تعبیر معروف، باید برای صاحب سخن جایگاهی فراهم شود تا سخن خود را مطرح کند؛ اما در کنار آن، باید گوش شنوایی نیز برای شنیدن و بهکارگیری این نظرات وجود داشته باشد. در این حوزه انتظار میرود دولت، بهویژه وزارتخانهها و سازمانهای مرتبط با صنعت نفت، گاز و انرژی، گوش شنوایی برای نظرات و پیشنهادهای تشکلهای تخصصی داشته باشند.
در ابتدای شرایط بحرانی اخیر و از زمانی که این جنگ و بحران آغاز شد، شاید در دو سه هفته نخست، مذاکرات و رایزنیها بهصورت جدی دنبال شد؛ اما به نظر میرسد آن تب و التهاب اولیه در حال تبدیل شدن به یک رخوت و آرامش نسبی است.امیدواریم که تا دیر نشده، تصمیمگیران و مسئولان از این ظرفیت ارزشمند بهدرستی استفاده کنند و بهره لازم را از توانمندیها و ظرفیتهای استصنا ببرند.
*بفرمایید با توجه به اینکه تصمیمات اقتصادی کشور در شرایط فعلی نیازمند سرعت عمل است و نادیده گرفتن تجربه و ظرفیت بخش خصوصی میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند، مهمترین مطالبه امروز استصنا از دولت، وزارت نفت و سایر نهادهای تصمیمگیر برای استفاده واقعی از ظرفیت تشکلهای تخصصی چیست؟من ابتدا معتقدم که نباید فاصله و مرز خیلی پررنگی میان بخش خصوصی و بخش دولتی ایجاد کنیم. به هر حال، افرادی را داریم که پیش از این در بخش دولتی فعالیت میکردهاند و امروز در بخش خصوصی حضور دارند و بالعکس. بنابراین، این دو بخش میتوانند در کنار یکدیگر و با شناخت متقابل از مسائل و ظرفیتهای هم، برای حل مشکلات کشور همکاری کنند.اگر در برخی موارد، مسائل و مشکلاتی که مطرح میشود یا مطالباتی که از سوی بخش خصوصی پیگیری میشود، به نتیجه مطلوب نمیرسد، بخشی از آن به فرهنگ حاکم بر نظام حکمرانی کشور و همچنین نحوه ارتباط و تعامل فعالان اقتصادی با حاکمیت بازمیگردد.
ما بهعنوان یک تشکل، ارتباطات و تعاملات مختلفی با دولت، وزارتخانهها و نهادهای تصمیمگیر داریم؛ اما مطالبات ما صرفاً محدود به استصنا و صنعت تجهیزات نفت نیست و در واقع به کلیت فضای اقتصادی کشور مربوط میشود.
یکی از مهمترین مطالبات ما، ایجاد یک شرایط نرمال و سپس تثبیت این شرایط است. ما در شرایط فعلی با چند مسئله اساسی مواجه هستیم؛ از جمله بحران ارز، تأمین مواد اولیه و تأمین انرژی.
بارها گفتهام که زمانی که یک صنعتگر یا تولیدکننده مراحل مختلف را طی کرده، مجوزهای لازم را گرفته و قرار بوده زیرساختهای اولیه، از جمله آب، برق و گاز، در اختیارش قرار گیرد تا بتواند فعالیت خود را آغاز کند، نباید در ادامه مسیر با مشکل مواجه شود. ممکن است تعهدات و قراردادهای او سر جای خود باشد، اما نهادههایی که برای تولید و تأمین انرژی نیاز دارد، با کمبود مواجه باشد و در نتیجه نتواند تعهدات خود را بهموقع انجام دهد.
بنابراین، حل مسئله تأمین انرژی در کوتاهترین زمان یکی از موضوعات بسیار مهم است. در کنار آن، مسائل مالی و تأمین اجتماعی نیز از دیگر چالشهای جدی بخش تولید هستند.
متأسفانه شرایط بحرانی بهگونهای شده که ظاهراً انتظار میرود تولیدکننده و صنعتگر خودش بهتنهایی همه مشکلات را مدیریت و برطرف کند؛ در حالی که سازمانها و دستگاههای مرتبط، آن همکاری و همراهی متناسب با شرایط موجود را ندارند. البته نمیگویم همکاری وجود ندارد، اما آن سطح از همکاری که متناسب با شرایط روز و نیازهای بخش تولید باشد، هنوز محقق نشده است.
در کنار همه این مسائل، شاید مهمترین موضوع، رفع ابهام نسبت به آینده باشد. فعال اقتصادی باید بداند که در ماهها و سال آینده با چه شرایطی مواجه خواهد بود تا بتواند برای سرمایهگذاری، تولید و توسعه فعالیت خود برنامهریزی کند.بنابراین اگر بخواهم مهمترین مطالبات استصنا از دولت و حاکمیت را در چند محور خلاصه کنم، میتوانم به ایجاد و تثبیت شرایط نرمال اقتصادی، حل مسئله تأمین مواد اولیه و انرژی برای تولید و همچنین رفع ابهام نسبت به آینده اشاره کنم.اینها از مهمترین مطالبات ما بهعنوان یک تشکل تخصصی از دولت و حاکمیت است.
*متأسفانه سازندگان تجهیزات صنعت نفت در حال حاضر در شرایطی نیمهبحرانی قرار دارند. اگر بخواهیم بدون تعارف، وضعیت امروز سازندگان تجهیزات صنعت نفت را بررسی کنیم، به نظر میرسد بزرگترین تهدید پیش روی این صنعت، تضعیف بنگاههای تولیدی و کاهش توانمندی سازندگان داخلی است.
در چنین شرایطی، انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران (استصنا) برای جلوگیری از تضعیف بنگاهها، حفظ اشتغال، استمرار تولید و صیانت از توانمندی سازندگان داخلی، چه اقداماتی را ضروری میداند؟
اگر بخواهیم بدون تعارف وضعیت سازندگان تجهیزات صنعت نفت را بررسی کنیم، باید بپذیریم که بزرگترین تهدید پیش روی این بخش، تداوم شرایط موجود و پیامدهای آن بر توان تولید، اشتغال و بقای بنگاههای داخلی است.
